Η ενασχόληση με το TikTok ενισχύει την επιθυμία για αισθητική πλαστική χειρουργική

   Οι πλατφόρμες των μέσων κοινωνικής δικτύωσης έχουν, εδώ και καιρό, μελετηθεί για το πώς επηρεάζουν την εικόνα του σώματος. Οι έρευνες μέχρι σήμερα είχαν εστιάσει, κυρίως, στο Instagram και το Facebook, όπου οι εξιδανικευμένες φωτογραφίες είναι συνηθισμένες, πυροδοτώντας συγκρίσεις με βάση την εμφάνιση. Αλλά το TikTok έχει γίνει, τα τελευταία χρόνια, ιδιαίτερα δημοφιλές μεταξύ νέων γυναικών, πολλές από τις οποίες αφιερώνουν πολύ χρόνο βλέποντας βίντεο, στα οποία, συχνά, εμπλέκονται η εξωτερική εμφάνιση, ρουτίνες φυσικής εμφάνισης και τρόποι ζωής celebrities. Αντίθετα με πλατφόρμες που στηρίζονται σε φωτογραφίες, το TikTok στηρίζεται εξολοκλήρου σε σύντομα βίντεο που επιλέγονται και προτείνονται από έναν αλγόριθμο σχεδιασμένο να μεγιστοποιεί την αλληλεπίδραση του χρήστη.

   Νέα έρευνα, που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Psychology of Popular Media, προτείνει ότι ο τρόπος που οι νέες γυναίκες ασχολούνται με το TikTok μπορεί να διαμορφώσει τα συναισθήματα για το σώμα τους και τις συμπεριφορές τους απέναντι στην αισθητική χειρουργική. Η έρευνα ανέδειξε ότι συγκεκριμένες συμπεριφορές, όπως ο σχολιασμός της εμφάνισης άλλων ή η ακολούθηση λογαριασμών υγείας και celebrities συνδέονται τόσο με την εικόνα του σώματος όσο και με την αποδοχή της αισθητικής χειρουργικής. Επιπλέον, αναδείχτηκε ότι η δραστηριότητα στο TikTok, που βασίζεται στην εμφάνιση, μπορεί να έχει δυνητικά και θετικά και αρνητικά αποτελέσματα στην αυτοαντίληψη.

   Οι ερευνητές ενδιαφέρθηκαν αν οι τρόποι, που αλληλεπιδρούν οι νέες γυναίκες με τα βίντεο του TikTok –ιδιαίτερα όσον αφορά περιεχόμενο εστιασμένο στην εξωτερική εμφάνιση- μπορούν να διαμορφώσουν τα συναισθήματα για το σώμα τους και την ανοιχτότητά τους στην αισθητική χειρουργική. Διερεύνησαν όχι μόνο πόσο χρόνο ξόδεψαν οι γυναίκες στην εφαρμογή αλλά συγκεκριμένες μορφές αλληλεπίδρασης. «Οι δικές μου εμπειρίες ως νέα γυναίκα με ενέπνευσαν να διερευνήσω πώς συγκεκριμένοι λογαριασμοί μπορεί να επηρεάζουν τις αντιλήψεις των χρηστών που συνδέονται με την εικόνα του σώματος», ανέφερε η συγγραφέας Leah Dajches, αναπληρώτρια καθηγήτρια στο Πανεπιστήμιο New Mexico State University.

   Η έρευνα στηρίχτηκε σε γυναίκες μεταξύ 18 και 32 ετών, όλες ενεργές χρήστριες του TikTok, που επιλέχθηκαν από διάφορες πηγές, συμπεριλαμβανομένων του πανεπιστημιακού κολυμβητηρίου, του Reddit και μιας διαδικτυακής πλατφόρμας για τη συμμετοχή στη μελέτη.

   Οι ερευνητές εστίασαν σε 3 μορφές αλληλεπίδρασης στο TikTok: πόσο συχνά οι συμμετέχοντες άφηναν σχόλια για την εμφάνιση των άλλων, πόσους λογαριασμούς celebrities ακολουθούσαν, καθώς και σε πόσους λογαριασμούς υγείας και φυσικής κατάστασης ήταν followers. Στη συνέχεια μέτρησαν την εικόνα του σώματος χρησιμοποιώντας 2 έννοιες: την εκτίμηση για το σώμα, που αντικατοπτρίζει μια θετική άποψη για το σώμα κάποιου και τη δυσαρέσκεια με το σώμα, που αντικατοπτρίζει αρνητική αντίληψη για το σώμα. Αξιολόγησαν, επίσης, πόσο συχνά οι συμμετέχοντες επιθυμούσαν να υποβληθούν σε αισθητική επέμβαση.

   Ένα βασικό εύρημα ήταν ότι οι νέες γυναίκες, που απάντησαν ότι γράφουν συχνά σχόλια σχετιζόμενα με την εμφάνιση, ανέφεραν, επίσης, υψηλότερα επίπεδα εκτίμησης για το σώμα. Η εξήγηση είναι ότι η αλληλεπίδραση με τους άλλους με τρόπους βασισμένους στην εμφάνιση, πιθανόν μέσω κοπλιμέντων ή ενθάρρυνσης, μπορεί να προσφέρει μια αίσθηση σύνδεσης ή επιβεβαίωσης που προάγει μια θετικότερη εικόνα σώματος.

   «Θεωρήσαμε ότι τα θετικά σχόλια σε βίντεο στο TikTok των άλλων μπορεί να είναι ένας τρόπος δημιουργίας και διατήρησης κοινωνικών δεσμών για μερικούς χρήστες», ανέφερε η Dajches. Οι ερευνητές πρότειναν, επίσης, ότι τέτοια σχόλια μπορεί να είναι μια μορφή κοινωνικής στήριξης που μειώνει το στρες. Συνεπώς, στο πλαίσιο του TikTok, τα θετικά σχόλια για την εμφάνιση των άλλων μπορεί να επιτρέψουν στο σχολιαστή να νιώσει ότι και η δική του εμφάνιση είναι ή θα μπορούσε να είναι παρόμοια υποστηριζόμενη. Η ίδια ομάδα παρουσίασε, επίσης, υψηλότερη αποδοχή της αισθητικής χειρουργικής. Το γεγονός αυτό σημαίνει ότι ακόμη και η θετική αλληλεπίδραση με την εμφάνιση είναι συνδεδεμένη με μεγαλύτερη εστίαση στην εξωτερική εμφάνιση, που με τη σειρά της οδηγεί σε μεγαλύτερη ανοιχτότητα στην τροποποίηση του σώματος με χειρουργικό τρόπο. «Ουσιαστικά, αυτό σημαίνει ότι τα σχόλια για το πώς δείχνουν οι άλλοι χρήστες συσχετιζόταν με θετική αντίληψη των νέων γυναικών για το σώμα τους, καθώς και με μεγαλύτερη επιθυμία για αισθητικές επεμβάσεις».

   Η έρευνα ανέδειξε, επίσης, ότι η ακολούθηση λογαριασμών celebrities ήταν έμμεσα συνδεδεμένη με την αποδοχή της αισθητικής χειρουργικής. Συγκεκριμένα, η ακολούθηση περισσότερων λογαριασμών celebrities σχετιζόταν με μεγαλύτερη δυσαρέσκεια σώματος. Αυτή η δυσαρέσκεια, με τη σειρά της, συνδεόταν με θετικές απόψεις για την αισθητική χειρουργική. Το γεγονός αυτό σημαίνει ότι η παρακολούθηση celebrities, που συχνά παρουσιάζουν προσεκτικά επιλεγμένες ή επεξεργασμένες εκδοχές της εμφάνισής τους, μπορεί να οδηγήσει τις νεαρές χρήστριες του TikTok να νιώσουν χειρότερα για τους εαυτούς τους. Σε αυτή την περίπτωση, η δυσαρέσκεια αυτή φαίνεται να ενθαρρύνει μεγαλύτερη ανοιχτότητα στην αλλαγή της εμφάνισης για να ταιριάξει καλύτερα με αυτά τα ιδανικά.

   Ένα παρόμοιο μοτίβο αναδύεται από την ακολούθηση λογαριασμών υγείας και φυσικής κατάστασης. Οι συμμετέχουσες, που ακολουθούν πολλούς τέτοιους λογαριασμούς, είναι πιο πιθανόν να αποδεχτούν την αισθητική χειρουργική. Αλλά αντίθετα με τους λογαριασμούς celebrities, αυτή η σύνδεση δεν εξηγήθηκε ούτε με την εκτίμηση ούτε με τη δυσαρέσκεια με το σώμα. Αυτό που πρότειναν οι ερευνητές είναι ότι η ακολούθηση influencers υγείας και φυσικής κατάστασης μπορεί να διαμορφώσει συμπεριφορές για την αισθητική χειρουργική με τρόπους που δεν καλύπτονται πλήρως από το πώς νιώθει κάποιος για το σώμα του. Για παράδειγμα, οι θεατές μπορεί να θεωρούν την αισθητική χειρουργική ως μέρος μιας ευρύτερης επιδίωξης αυτοβελτίωσης ή βελτίωσης της εμφάνισης που προωθείται από τους influencers.

   Η πρόσφατη έρευνα εντείνει τις ανησυχίες για την επίδραση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης στη συμπεριφορά και τις επιλογές του τρόπου ζωής. Η αναζήτηση των αισθητικών επεμβάσεων για λάθος λόγους, οι μη ρεαλιστικές προσδοκίες και οι βιαστικές ή ανώριμες αποφάσεις είναι πιο πιθανό να οδηγήσουν τις νεότερες ενδιαφερόμενες σε απογοήτευση παρά σε ικανοποίηση από την αισθητική πλαστική χειρουργική.